Pensioen

Je pensioen gaat over op 1 januari: zo lees je je overzicht

Redactie VrijVermogen · 7 november 2026 · 10 min lezen

Op 1 januari 2027 willen 37 pensioenfondsen met samen 7,7 miljoen deelnemers overstappen naar de nieuwe pensioenregels. Dat heet invaren. Zit je bij een van die fondsen, dan krijg je in deze weken een brief of bericht met je pensioen in de oude en de nieuwe regeling naast elkaar: het voorlopig overzicht, ook wel transitieoverzicht. Het is de eerste keer dat je ziet wat de overstap voor jou persoonlijk betekent, en het is geen makkelijk document. Dit is waar je op kunt letten.

Kort gezegd

• Het overzicht is een schatting met oude cijfers. Bij ABP is gerekend met gegevens van 1 januari 2026 en een dekkingsgraad van 123,5%. Eind september was die 132,2%. Het definitieve overzicht volgt in 2027.
• Kijk of de bedragen nominaal zijn of in euro's van nu. Voor dezelfde deelnemer kan de stijging +48% of +11% zijn.
• Het verwachte pensioen is de middelste uitkomst, geen belofte. Ook een pensioen dat al loopt, kan in de nieuwe regeling dalen.
• Controleer je gegevens en je partner. Ga je rond de jaarwisseling van baan wisselen of minder werken, vraag dan eerst bij je fonds wat dat betekent.

Geldt dit voor jou?

De tien grootste fondsen die overstappen, zijn goed voor 95% van de deelnemers. Aon schatte voor de NOS wat de overstap bij die fondsen kan betekenen voor mensen die al pensioen krijgen.

Schatting van Aon voor de NOS, 3 november 2026, geen vastgesteld bedrag. De stand op 31 december 2026 telt. ABP geeft zelf geen percentage. Detailhandel en PGB hadden op 3 november nog geen toestemming van DNB.

Eind oktober hadden zeker 25 van de 37 fondsen groen licht van De Nederlandsche Bank, en begin november volgden onder meer PGB en Rabobank. Helemaal definitief is het pas als het bestuur het laatste besluit neemt; bij ABP gebeurt dat vóór 31 december. PFZW, PMT en bpfBOUW stapten al op 1 januari 2026 over.

Weet je niet zeker waar je pensioen staat? Op mijnpensioenoverzicht.nl zie je bij welke fondsen je hebt opgebouwd. Ook als je er vroeger hebt gewerkt, krijg je een overzicht: ABP stuurt het uiterlijk half november aan oud-deelnemers en iedereen moet het uiterlijk 30 november hebben. Pensioenfonds Detailhandel noemt ook november.

Wat je precies in handen hebt

Elk fonds moet je twee keer informeren: met een voorlopig overzicht (de AFM noemt het prognose-transitieoverzicht) uiterlijk een maand vóór de overstap, en met een definitief overzicht uiterlijk zes maanden erna, bij voorkeur binnen drie. Bij ABP komt tegelijk je gewone Uniform Pensioenoverzicht, met je pensioen in de huidige regeling. Hoe de brief eruitziet, mag het fonds zelf bepalen. Wat erin staat, ligt grotendeels vast in de wet. Zoek dus niet naar één vaste indeling, maar naar deze onderdelen:

Reken het voorlopige bedrag niet vast. ABP rekende met de dekkingsgraad van eind 2025, en die van 31 december 2026 telt. Over het algemeen geldt volgens ABP: is die hoger, dan valt je verwachte pensioen hoger uit dan op je overzicht, en is die lager, dan lager. Eind september stond ABP op 132,2%, tegen 123,5% in het overzicht.

1. Begin bij je gegevens

Een bedrag is zo goed als de gegevens eronder. Het fonds moet vermelden waarop het overzicht is gebaseerd en dat latere wijzigingen er niet in zitten. Bij ABP zijn dat je gegevens van 1 januari 2026. Een andere baan, minder uren of een scheiding van daarna zie je dus niet terug.

Klopt er iets niet? Geef het door aan je fonds of werkgever. Doe dat op tijd, want rond de overstap is er minder mogelijk.

Zit je bij ABP? Volgens de PensioenGids kun je vanaf 10 december tijdelijk geen partner aanmelden. Tussen 31 december en 31 januari kun je niet inloggen op MijnABP, en pas vanaf 1 april kun je de meeste zaken weer zelf regelen.

2. Vergelijk in euro's van nu

Op het overzicht staat je pensioen in de oude en de nieuwe regeling naast elkaar. Dat lijkt eenvoudig, maar er zijn twee soorten bedragen. Een nominaal bedrag houdt geen rekening met toekomstige inflatie. Een reëel bedrag is omgerekend naar euro's van nu. In het nominale bedrag van de nieuwe regeling zitten wel de verwachte beleggingsresultaten, in dat van de oude regeling niet de verwachte indexatie. Je vergelijkt dan appels met peren.

Dezelfde deelnemer van 45 jaar, twee manieren van tonen. Voorbeeld uit de praktijk van de AFM, december 2025.

Zie je een grote stijging? Kijk dan eerst welk soort bedrag het is. De AFM verwacht dat fondsen nominale bedragen in de hoofdbrief toelichten. Let ook op de leeftijd: als het oude pensioen op 65 ingaat en het nieuwe op 68, zijn de bedragen niet zomaar te vergelijken. En bij ABP zijn de bedragen op het overzicht bruto per jaar, niet wat je netto per maand krijgt.

3. Drie bedragen, één onzekerheid

Alle fondsen rekenen met dezelfde voorgeschreven methode en tonen drie uitkomsten: als het meezit, verwacht en als het tegenzit. ABP beschrijft dat als 2.000 mogelijke economische toekomsten die zestig jaar vooruit worden doorgerekend.

• Verwacht is de middelste uitkomst. In de helft van die toekomsten valt je pensioen dus lager uit.
• Als het tegenzit is een uitkomst waarbij 5% van de toekomsten nog slechter uitpakt.
• Als het meezit is een uitkomst waarbij 5% nog beter uitpakt. De kans op het hoogste bedrag is klein, zegt een fonds dat al is overgestapt.

Valt het bedrag "als het meezit" bij jou tientallen procenten hoger uit dan in de oude regeling, dan moet daar volgens de AFM een persoonlijke uitleg bij staan. Een algemene zin voldoet niet.

Ook de scenario's zelf veranderen. Meerdere fondsen die op 1 januari overstappen, melden dat de effecten voor groepen deelnemers sterk wijzigen door de nieuwste rekenscenario's. Dat kan je definitieve bedrag nog beïnvloeden.

4. Ook een lopend pensioen beweegt

In de nieuwe regeling stelt je fonds je pensioen elk jaar opnieuw vast. Bij ABP blijft het bedrag daarna het hele jaar gelijk, maar het kan ook omlaag. Fondsen moeten daarom laten zien hoe je uitkering zich ontwikkelt, vaak als bedrag "10 jaar na pensionering". Lees dat deel goed.

De AFM waarschuwt dat een fonds niet de indruk mag wekken dat een pensioen tegelijk stabiel én koopkrachtig is. In een rekenvoorbeeld op een congres liet de toezichthouder zien wat dat kan betekenen: een kans van 7,5% op een verlaging in een willekeurig jaar lijkt klein, maar over het hele pensioenleven was de kans op minstens één verlaging 67%. In het slechte scenario lag de uitkering na tien jaar 18% lager.

5. Compensatie: let op de peildatum

Sommige groepen gaan er door de overstap op achteruit, omdat ze minder toekomstige opbouw krijgen. Fondsen kunnen dat compenseren. De regels verschillen per fonds, en de datum telt.

Bij ABP kunnen deelnemers van 40 tot 68 jaar compensatie krijgen als ze op 31 december 2026 via hun werk bij ABP opbouwen. Het nadeel loopt op tot 51 jaar en daalt daarna. In het voorlopig overzicht zit een schatting verwerkt in je verwachte pensioen, niet als apart bedrag. Pas in het definitieve overzicht zie je het bedrag zelf. Bij PME moet je op 31 december én op 1 januari in dienst zijn.

Een baanwissel rond de jaarwisseling kan dus geld kosten. Bij ABP krijg je geen compensatie als je vóór 31 december naar een werkgever buiten ABP gaat, en wel als je op 1 januari overstapt. Of dat voor jou speelt, kan alleen je eigen fonds zeggen.

6. Partner- en wezenpensioen

Deze verandering valt minder op, maar kan groot zijn. Vóór je pensioendatum is het nabestaandenpensioen in de nieuwe regels op risicobasis verzekerd: je bouwt het niet meer op, het geldt zolang je meedoet. Bij ABP werkt dat zo:

• Je partner krijgt 41% van je pensioengevend salaris, een kind 7%, zolang je via je werk opbouwt.
• Ga je uit dienst, dan stopt de dekking standaard na drie maanden. Je kunt hem verlengen, maar de premie gaat dan van je eigen pensioenpot af. Bij een nieuwe baan kan je nieuwe fonds de dekking overnemen. Vraag daar wel naar.
• Wat je tot 1 januari 2027 aan partnerpensioen hebt opgebouwd, blijft staan.
• Getrouwd of geregistreerd partner in Nederland: je partner is automatisch bekend. Woon je samen, dan moet je je partner aanmelden.

Andere fondsen hebben andere percentages. Op je overzicht moet staan wat er zonder en met overstap geregeld is, bij overlijden vóór en na je pensioendatum.

Krijg je al pensioen?

Dan ga je ook over, en je hoeft daar niets voor te doen. Je ziet geen pensioenpot, maar wel een nieuw bedrag naast je huidige. Bij ABP krijg je in januari nog het oude bedrag, in februari het nieuwe met een eventuele nabetaling, en in maart zie je wat je echt per maand krijgt in 2027. PME stuurt in februari een brief en betaalt in maart, met terugwerkende kracht tot januari.

Twee kanttekeningen bij de percentages hierboven. Oudere gepensioneerden krijgen over het algemeen minder dan het gemiddelde. En een verhoging door het uitdelen van buffers is volgens de AFM eenmalig: bij fondsen die resultaten spreiden, stijgt de uitkering in de eerste jaren erna naar verwachting minder hard dan de inflatie. ABP maakt zijn verhoging in januari bekend en noemt tot die tijd geen percentage.

Wat niet op je overzicht staat

Het overzicht gaat over één fonds. Je AOW, pensioen bij andere fondsen, lijfrentes en spaargeld staan er niet op. Op mijnpensioenoverzicht.nl zie je je fondsen en AOW samen, maar netto per maand. Die bedragen kun je dus niet direct naast de bruto jaarbedragen op je brief leggen.

De echte vraag is meestal: kom ik straks rond, ook als het pessimistische bedrag uitkomt? Dat zie je pas met alles bij elkaar. In VrijVermogen importeer je het bestand van mijnpensioenoverzicht.nl. Je AOW en aanvullend pensioen komen dan als levenslang inkomen in je plan tot je 100e, naast je spaargeld, beleggingen en huis. Zonder account kun je een eerste schatting maken in de vermogenssimulator.

Klopt er iets niet?

Tegen de overstap zelf kun je als deelnemer geen bezwaar maken. Tegen een verkeerde berekening of een fout in je gegevens wel:

• Begin bij je fonds. De klachtenroute moet op je overzicht staan.
• Kom je er niet uit? Dan kun je naar de Geschilleninstantie Pensioenfondsen. Daar zijn alle pensioenfondsen bij aangesloten en het is gratis: eerst bemiddeling, daarna eventueel een uitspraak. Jij kiest vooraf of die bindend is. Veel sites noemen hiervoor nog de Ombudsman Pensioenen, maar die behandelt geen individuele geschillen.
• De rechter is de laatste stap, al is die na een bindende uitspraak beperkt.

Wat je nu kunt doen

1. Bewaar je voorlopige overzicht, op papier of als pdf. Straks leg je het definitieve ernaast.
2. Controleer je gegevens, en of je partner bekend is.
3. Kijk welke bedragen in euro's van nu staan, en noteer ook het bedrag als het tegenzit.
4. Vraag je fonds wat het betekent als je rond de jaarwisseling van baan wisselt, minder gaat werken of met pensioen gaat.
5. Lees straks het definitieve overzicht. Daarin moet expliciet staan of je pensioen hoger of lager is geworden, en waarom. Staat dat er niet, dan mag je ernaar vragen.

Bronnen

1. AFM (2026). Invulling (minimale) wettelijke vereisten transitieoverzichten. Voorbeeldbrief aan pensioenfondsen.
2. AFM (11 maart 2026). Observaties transitieoverzichten. Presentatie, congres Werken aan ons Pensioen.
3. AFM (16 december 2025). Licht nominale bedragen op transitieoverzicht toe.
4. ABP (juli 2026). PensioenGids: ik bouw pensioen op en ik krijg pensioen.
5. ABP. Veelgestelde vragen over het vernieuwde pensioenstelsel, Overlijden, Met pensioen gaan, Verschillende scenario's.
6. ABP (3 november 2026). Dekkingsgraad speelt grote rol bij verhogen pensioenen in 2027.
7. ABP (29 oktober 2026). Kwartaalbericht: financiële positie verder verbeterd.
8. NOS (3 november 2026). Twee miljoen gepensioneerden, ook ex-ambtenaren, mogen rekenen op fors hoger pensioen. Met berekeningen van Aon.
9. Werken aan ons Pensioen (22 oktober 2026). Terugkoppeling Platform Pensioentransitie. En Uniforme Rekenmethodiek.
10. Pensioen Pro (5 november 2026). Invaarbeschikking bereikt PGB, Rabobank en Sabic.
11. Dagelijkse Standaard (26 oktober 2026). 25 van 37 pensioenfondsen mogen op 1 januari overstappen.
12. TPO (29 oktober 2026). PME mikt op 12,6 procent in 2027.
13. PO-Raad (15 juli 2026). Groen licht voor overstap naar vernieuwde pensioenregeling ABP.
14. Nederlandse Politiebond (november 2026). Hoe verloopt de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel?
15. Pensioenfonds Detailhandel. Nieuwe pensioenregeling.
16. PPF APG. Transitieoverzicht: ik bouw(de) pensioen op.
17. PGGM (8 april 2020). Tienduizend scenario's voor UPO-berekening onnodig. Over de 5e, 50e en 95e percentiel.
18. Wijzer in geldzaken. Veranderingen nieuw pensioenstelsel.
19. Achmea Rechtsbijstand. Invaren pensioen uitgelegd.
20. Geschilleninstantie Pensioenfondsen. Veelgestelde vragen en Ombudsman.
21. ManMag (12 oktober 2026). Dan verandert je pensioen op 1 januari.
22. AOW.nu (5 november 2026). Pensioenverhoging 2027.

Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk beleggingsadvies. Beleggen brengt risico's met zich mee: je kunt (een deel van) je inleg verliezen. In het verleden behaalde resultaten bieden geen garantie voor de toekomst. Cijfers zijn een momentopname op de genoemde datum.